Mezopotamia- system polityczny dawniej i dziś

Cywilizacja mezopotamska jest najstarszą znaną nam cywilizacją, której osiągnięcia wielce przyczyniły się do powstania współczesnego świata. Dziś potężna Mezopotamia jaką znamy z lekcji historii to teren kilku różnych państw. Jak zmienił się ustrój polityczny od najdawniejszych lat aż do dziś?

Starożytna Mezopotamia

Ustrój polityczny w Mezopotamii był bardzo podobny do tego, który panował w Egipcie, panowała tam bowiem monarchia despotyczna. Tym mianem określamy władzę, którą bezwzględnie sprawuje król i sam podejmuje większość decyzji. Podobnie jak w Egipcie władza była dziedziczna. Mezopotamska despotia wykształciła się z wcześniejszej teokracji jaka tam panowała- oznacza to, że wcześniej głową państwa był kapłan, a sama władza była ściśle związana z religią i bogiem.
To co odróżnia Mezopotamię od Egiptu to fakt, że na terenach imperium sargońskiego i babilońskiego rządził król, a nie tak jak nad Nilem- faraon. Ów król nie podejmował też wszystkich decyzji sam, miał wielu doradców lecz w większości wypadków ostatnie słowo należało do władcy. Król decydował między innymi o:
- losach armii i żołnierzy mezopotamskich
- mianowaniu urzędników
- wypowiadaniu wojen i zawieraniu przymierzy z innymi państwami
- wyrokach w sprawach sądowych, prawach spisanych w kodeksach (pierwszy znany nam spisany kodeks został sporządzony przez króla jednego z imperiów, Hammurabiego)
- budowie nowych sieci irygacyjnych (odgrywających ważną rolę w tamtych czasach)
Król był również odpowiedzialny za składanie ofiar bogom i budowanie nowych świątyń.
Na terenie Mezopotamii władcy większych miast podbijali inne, mniejsze miejscowości tworząc imperia. Każde z nich dzisiaj określilibyśmy mianem państw. W każdym z nich panował inny władca, lecz ustrój polityczny był ten sam- monarchia despotyczna była wiodącym systemem politycznym na terenie całej Mezopotamii. Siła władców imperiów opierała się głównie na sile militarnej, dlatego król sam decydował o losach swojej armii.

Mapa starożytnej Mezopotamii.

Mezopotamia współczesna

Dziś nie używamy terminu Mezopotamia, by określić państwa leżące na terenie dawnych imperiów. Wśród nich możemy wyróżnić Irak, Iran, Syrię i Turcję.W Turcji i Iraku obecnie panuje demokracja parlamentarna, co znaczy, że obywatele wybierają parlamentarzystów, którzy w ich imieniu przeprowadzają głosowanie (wybiera się rząd, premiera oraz prezydenta). Iran przyjął ustrój łączący nowoczesną demokrację z religijną dyktaturą i od tego czasu propaguje się jako "pierwsza demokracja Bliskiego Wschodu"*. Zarówno Syria jak i Irak nie są teraz politycznie ustabilizowanymi państwami (choć Irak stara zachować się swoją demokrację parlamentarną) ze względu na wojny domowe, które obecnie tam panują.

Mapa Bliskiego Wschodu

Co różni te systemy?

Monarchia despotyczna połączona z teokracją z pewnością nie jest lepsza od demokracji parlamentarnej (przyjmuję ją jako najbardziej stabilny system państw Bliskiego Wschodu). Obywatele mimo, że sami nie uczestniczą w wolnych wyborach mają prawo do głosowania na swoich przedstawicieli, którzy mają wybrać najlepszego kandydata na głowę państwa.

Korzyści ze zmiany systemu politycznego (na przykładzie demokracji parlamentarnej):

- Obywatele sami decydują o przedstawicielach, którzy za nich będą głosowali w wyborach.
- Władza nie jest dziedziczna.
- Istnieje rząd, ministrowie wobec czego jeden człowiek (dawniej król) nie jest odpowiedzialny za wszystko co dzieje się w kraju.
- Państwa mezopotamskie są samodzielne, nie tworzą imperiów i mają szansę suwerennie się rozwijać

~~*~~*~~*~~
PRZYPISY:

* Myśl zaczerpnięta z: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ustr%C3%B3j_polityczny_Iranu
W pracy zostały wykorzystane źródła niezawarte w planie badawczym (pozostałe tam figurują):

http://pl.wikipedia.org/wiki/Turcja
http://pl.wikipedia.org/wiki/Ustr%C3%B3j_polityczny_Iranu

Zdjęcia pochodzą z:
1. http://avehistorica.edu.pl/artykul-3-mezopotamia___warunki_naturalne_i_krainy_historyczne.html
2. http://www.medycynatropikalna.pl/info/89/zagrozenia-bliski-wschod

Egipt- system polityczny dawniej i dziś.

W tym artykule zajmę się porównaniem systemów politycznych państwa z wieloletnią historią- Egiptu. Począwszy od Faraonów, skończywszy na systemie wielopartyjnym, ustrój polityczny kraju ewoluował przez tysiąclecia aż do dziś. Najpierw jednak zajmijmy się opisem obu systemów.

Starożytny Egipt

Na szczycie tzw. piramidy społecznej (o niej również będzie można przeczytać na naszym blogu) stał władca państwa egipskiego, czyli faraon. Był on dla swych poddanych stworzeniem boskim w ludzkiej skórze. Według Egipcjan miał on dwóch ojców- boga słońca Re i tego ziemskiego. To on miał mieć kontakt z bóstwami zapewniającymi mu wszystko czego chciał dla siebie  i swojego państwa. Faraon sprawował władzę despotyczną- nikt i nic nie mogło podważyć jego zdania, sam podejmował wszystkie najważniejsze decyzje. Miał władzę nad wojskiem, ludem, urzędem, jednym słowem nad wszystkim, a za swoje decyzje nie musiał odpowiadać przed poddanymi. Władza była dziedziczna- przekazywana z ojca na syna.
Najbardziej zaufanym człowiekiem faraona był wezyr, czyli główny urzędnik państwa egipskiego zarządzający skarbem, rolnictwem, sprawiedliwością i archiwami królewskimi¹ . Był on również doradcą faraona, który mógł wpłynąć na jego decyzję, lecz podobnie jak innym nie wolno mu było jej podważyć.
Dziś taką monarchię despotyczną nazwalibyśmy dyktaturą. Kiedyś był to normalny ustrój polityczny. Mimo, że najdłużej utrzymał się właśnie w Egipcie nie był dobry dla ludu, głównie z powodu nikłej nieomylności władcy. Podejmował on często decyzje, które faktycznie szkodziły państwu, zamiast mu pomagać.

Pschent- korona władcy Zjednoczonego Egiptu

Egipt współczesny

Obecnie w Egipcie głową państwa jest prezydent wybierany przez obywateli w wyborach. Kandydaturę poddaje parlament, czyli Zgromadzenie Ludowe. Kadencja prezydenta Egiptu ma 6 lat, lecz liczba kadencji jaką może sprawować głowa państwa jest nieograniczona. Tutaj znaczenie ma wiek i pochodzenie prezydenta- musi on być urodzony w Egipcie z rodziców Egipcjan i nie może mieć mniej niż 40 lat².
Prócz głowy państwa mianuje się również jednego lub więcej wiceprezydentów, premiera oraz radę ministrów. Egipt posiada system wielopartyjny- obecnie w tym państwie jest 13 partii. Obecny prezydent Egiptu nie opowiada się za żadną z nich (jest bezpartyjny).
Warto również dodać, że w 2011 roku w Egipcie miała miejsce rewolucja- do łask wróciły wolne wybory. Ludzie obalili ówczesnego dyktatora, Hunsiego Mubaraka. Byli niezadowoleni z postępującego bezrobocia, ograniczania swobód obywatelskich i sytuacji materialnej³.

Abd al-Fattah as-Sisi- obecny Prezydent Egiptu

 Co różni te dwa systemy?

Przede wszystkim obywatele Egiptu nie są zdani na bezwzględne decyzje despoty rządzącego ich państwem i bynajmniej nie uważają swojej głowy państwa za potomka bogów. Mają prawo do wyboru prezydenta, premiera i rady ministrów. Funkcjonuje także wielopartyjność, która jest wygodą dla Egipcjan- mają możliwość wyboru spośród wielu partii reprezentujących różne stanowiska w najrozmaitszych sprawach. Niżej postawieni ludzie nie są zmuszani do ciężkiej, niewolniczej pracy dla faraona, a sam prezydent nie ma nieograniczonej władzy (mimo, że ma wpływ na wiele spraw i jest odpowiedzialny za większość rzeczy w kraju).

Korzyści płynące ze zmiany systemu politycznego:

- Decyzje podejmowane przez głowę państwa są obiektywne i tym samym lepsze dla obywateli Egiptu.
- Władza nie jest dziedziczna, prezydent jest wybierany w wolnych wyborach przez lud.
- Istnieją różne organy władzy, jeden człowiek nie jest odpowiedzialny za wszystko co dzieje się w kraju. Oczywiście mają miejsce konsultacje z prezydentem, ale nie może on podjąć decyzji zupełnie samodzielnie i bezwzględnie.
- Dzięki wielopartyjności obywatele mogą wybrać kandydata, który reprezentuje ich poglądy i stanowiska oraz działa na rzecz spraw ważnych dla konkretnego wyborcy.
- Istnieje prawo do wypowiedzenia swojego zdania w tzw. czwartym organie władzy, czyli prasie.

~~*~~*~~*~~
PRZYPISY:


<sup>1: Myśl zaczerpnięta z : http://pl.wikipedia.org/wiki/Staro%C5%BCytny_Egipt#Monarchia

2: Myśl zaczerpnięta z: http://www.egipt.amra.pl/amrastruktura.php

3: Myśl zaczerpnięta z: http://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_w_Egipcie_%282011%29#Egipt_na_drodze_transformacji_politycznej 

W pracy wykorzystano źródła niezapisane w planie badawczym:

http://www.egipt.amra.pl/amrastruktura.php
http://pl.wikipedia.org/wiki/Abd_al-Fattah_as-Sisi
http://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_w_Egipcie_%282011%29#Egipt_na_drodze_transformacji_politycznej

Zdjęcia pochodzą z artykułów źródłowych zawartych w planie badawczym.</sup>

Odkrycia archeologiczne z Mezopotamii.

Pierwszym odkryciem jakie opiszę są tabliczki odnalezione przez francuskiego konsula Paul'a Emil'a Botta w 19 wieku podczas badań w Chorsabadzie. Pokryte były pismem klinowym czyli pierwszym pismem. składało się ono głownie z symboli i rysunków odciskanych kawałkiem trzciny na glinianych tabliczkach.

Dzięki temu odkryciu ludność zna początki powszechnie używanego rodzaju komunikacji jaką jest pismo oraz można dostrzec jak wielki postęp czyniły następne pokolenia. Dowiadujemy się również z tego odkrycia jak funkcjonowali nasi przodkowie, a to pozwala na dalsze odkrywanie dalekiej przeszłości.

Następnym odkryciem archeologicznym jest Kodeks Hammurabiego. Jest to zbiór praw obowiązujący dawną Mezopotamię i jej mieszkańców. Znaleziony został w 1902 roku w Suzie przez francuskiego archeologa M. Jequier. Spisany był pismem klinowym za czasów panowania króla Hammurabiego. Oparty był na zasadzie odpłacania tym samym potocznie mówiąc „Oko za oko, ząb za ząb”

            Kodeks Hammurabiego jest pierwowzorem wszystkich innych kodeksów. Hammurabi jako pierwszy spisał zasady obowiązujące mieszkańców Mezopotamii


                                        Źródła z których korzystałam:
               1.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Pismo_klinowe
               2.  http://pl.wikipedia.org/wiki/Kodeks_Hammurabiego
               3. Lekcja Historii.

Rola cywilizacji Mezopotamii w dziejach ludzkości

Na terenach Mezopotamii narodziła się pierwsza cywilizacja. Miała ona bardzo duże znaczenie w dziejach ludzkości. Zamieszkujące ją ludy (Sumerowie, Akadyjczycy, Asyryjczycy, Amoryci, Huryci, Kasyci, Chaldejczycy)  stworzyły podwaliny struktur administracyjnych późniejszych państw. 

Kultura Mezopotamii promieniowała daleko poza swoje granice (Egipt, Indie, Syria, Azja Mniejsza, Palestyna), a jej osiągnięcia przez wpływ na kulturę klasyczną weszły na stałe do dorobku kultury europejskiej.

Ta najstarsza  cywilizacja świata powstała w dorzeczach wielkich rzek nad Eufratem i Tygrysem. To korzystne położenie między dwiema rzekami, żyzna ziemia i dostatek żywności, spowodowały, że ludzie z koczowniczego trybu życia przestawili się na osiadły. Podstawą ich gospodarki było rolnictwo i hodowla bydła. Wiązała się z tym konieczność rozwoju systemu irygacyjnego, nawadniania terenów upraw,  gdzie wody było zbyt mało.

 Duże skupiska ludzi w jednym miejscu spowodowały konieczność powstania struktury organizacyjnej oraz podziału ról w społeczności. Podzielone były one  na miasta - państwa. Rządzili w nich kapłani z tytułem en lub ensi. Najwyższą władzę miał kapłan-król. Również w rękach kapłanów znajdowała się władza administracyjna, wojskowa i sądownicza. Był to ustrój teokratyczny. Życie codzienne i rozwijająca się gospodarka zmuszały do spisywania dokumentów, rozwinęło się więc pismo klinowe.

Trwały nieustanne tarcia i próby zagarnięcia terenów jednych miast przez  mieszkańców innych miast. Dlatego Cywilizacja Sumerów zapoczątkowała budownictwo miast obronnych otoczonych murami, niekiedy podwójnymi.

Mur obronny

W miastach rozwijało się rzemiosło. Zachowały się

 liczne wyroby rzemiosła artystycznego. Charakterystyczne dla sumeryjskiej sztuki były kompozycje zbliżone do mozaik. Wysoki poziom osiągnęła biżuteria ze złota, wyroby z metalu. 

Biżuteria 
Posążek Gudei, władcy Lagasz
Statuetka byka znaleziona na terenie Uruk pochodząca z ok. 3000 p.n.e., z okresu Dżamdat Nasr

Przykłady wynalazków Mezopotamii, to koło, pismo, system dziesiętny, żuraw, koło garncarskie, zegar słoneczny.

Żuraw

Zegar słoneczny

. Budowano ogromne świątynie, przy nich wznoszono ogromne wieże tzw. Zigguraty. Szczególną czcią otaczali Sumerowie bóstwa płodności. Najważniejszym bóstwem była bogini Isztar.

starobabilońska plakietka przedstawiająca prawdopodobnie boginię Isztar


Mezopotamskie wynalazki i zainicjowane tu procesy — urbanizacja, pismo, dalekosiężny handel, prawodawstwo — miały ogromny wpływ na powstanie i kształt cywilizacji całego Starożytnego Wschodu. Można też twierdzić, że choć niebezpośrednio, na tych fundamentach ukształtowały się klasyczne cywilizacje śródziemnomorskie Grecji i Rzymu, a później — nasza cywilizacja europejska. 

-----------------------------------
Źródła:
http://sciaga.pl/tekst/22987-23-mezopotamia
http://pl.wikipedia.org/wiki/Mezopotamia
http://pl.wikibooks.org/wiki/Historia_powszechna/Mezopotamia_-_wst%C4%99p

Osiągnięcia starożytnego Egiptu

Jak wiadomo, osiągnięcia starożytnego Egiptu są bardzo duże i moim zdaniem interesujące. Zatem dowiedzmy się o nich czegoś więcej.

-Sieć kanałów nawadniająca pola (sieć irygacyjna, system irygacyjny)

Życie w Egipcie było możliwe tylko tam, gdzie sięgały wody rzeki. W związku z tym, ludzie dążyli do powiększenia tego obszaru. Znaleźli rozwiązanie, aby sztucznie nawadniać te regiony, do których wody Nilu nie sięgały, lub tam, gdzie uprawiane rośliny wymagały więcej wilgoci. *
System irygacyjny to system, który kontrolował wylewy Nilu. Dzięki kanałom doprowadzano wodę do tzw. basenów zalewowych otoczonych krawędziami pustyni. Po spłynięciu wód ziemię dzielono między ludzi, którzy przy niej pracowali, czyli chłopów. Część ziemi otrzymywał faraon.
Dzięki dobrze funkcjonującemu systemowi ludzie mieli jak wyżywić swoje rodziny.
Obszar, który był dobrze nawodniony i żyzny, nazywano Żyznym Półksiężycem lub Złotym Rogiem. Ciągnął się on przez Egipt, Palestynę, Syrię i Mezopotamię.  **

***

Żyzny Półksiężyc

-Piramidy
Ogółem biorąc, piramida to budowla w kształcie ostrosłupa. służąca najczęściej za grobowiec władców Egiptu, czyli faraonów. Pierwsze piramidy budowano w formie schodkowej.
Piramidy w Gizie to trzy największe piramidy w Egipcie. Największą z nich jest piramida Cheopsa zbudowana w ok. 2560r. p.n.e. Następne w kolejności są: piramida Chefrena i piramida Mykerinosa. Wokół tych piramid wybudowano jeszcze kilka mniejszych, które miały służyć jako grobowce dla królowych. Obok piramidy Chefrena stoi rzeźba Sfinksa.****
Budowle te miały bogaty wystrój, i jeżeli wierzyć opowiadaniom to było w nich mnóstwo wymyślnych pułapek.
Piramidy miały być domem dla Ka. Była to dusza, która nadal żyła po śmierci człowieka.

Piramidy w Gizie 

-Pismo 

"Człowiek zniknął, jego zwłoki w proch się rozsypały, jego współcześni złączyli
się z ziemią. I księga tylko sprawia, że pamięć o nim krąży z ust do ust. Pismo jest
bowiem bardziej pożyteczne niźli dom z kamienia, niż grobowiec na Zachodzie,
lepsze jest niż rozkoszny pałac, niż pomnik w świątyni"

(papirus Cheaster Beatty IV)

Pismo Egipskie dzieli się na cztery rodzaje:

• Hieroglify
• Hieratyka
• Demotyka
• Koptyjski   *****

 Według starożytnych Egipcjan stosowany przez nich system pisma pochodził od bogów.Nazywali je "pismem mowy boskiej" Uważali, że pismo wynalazł bóg Thot. Był on bogiem księżyca.

******

Znaczenie niektórych hieroglifów

---^---^---^---^---^---^
PRZYPISY
* - http://niejadek.wordpress.com/2007/02/27/starozytny-egipt/
** -
http://pl.wikibooks.org/wiki/Historia_powszechna/Staro%C5%BCytny_Egipt#System_irygacyjny
*** - zdjęcie
http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BByzny_P%C3%B3%C5%82ksi%C4%99%C5%BCyc
**** -
Inspiracja i zdjęcie http://pl.wikipedia.org/wiki/Piramida#Egipt
***** -
http://pl.wikipedia.org/wiki/Pisma_egipskie
****** - zdjęcie http://www.pinger.pl/szukaj/po_tagu/?t=Hieroglify